Loading...

Findik Yetistiriciligi


FINDIK YETİŞTİRİCİLİĞİ

Türkiyedeki üretimi çok eskilere dayanan fındık,geleneksel ihraç ürünü olma niteliğini devam ettirmekte ve ülke ekonomisine oldukça büyük katkıda bulunmaktadır.
Fındık üreten ülkeler arasında saha,üretim ve ihracat bakımından ilk sırada yer almamıza karşılık,birim sahadan alınan ürün bakımından diger üretici ülkelerin gerisinde bulunmaktayız.Yıldan yıla dalgalanma göstermekle birlikte ülkemizdeki fındık üretim artışı denetimsiz ve kontrolsuz olarak genişleyen üretim sahasından karşılanmaktadır.
Dünya fındık ihracatındaki ülkemizin payının yüksek olması, fındık çeşitlerimizin kaliteli olmasına ve dünya fındık üretim alanının büyük çoğunluğunun elimizde olmasına bağlı bulunmaktadır.
Fındık çerezlik olarak tüketildiği gibi, pastacılık ve şekerleme sanayiinde geniş ölçüde kullanılma alanına sahiptir. Üretilen fındığın %10-15'i ise ülke içerisinde çerezlik olarak ve yeni oluşan pasta ve şekerleme sanayiinde tüketilmektedir.İşlenmiş ve mamul olarak fındık ihracatımız ise çok az bulunmaktadır.

Fındığın bir çok üretim ve pazarlama sorunları bulunmaktadır.Üretim sorununun başında verim düşüklüğü gelmektedir.Fındık bahçelerinin yaşlı ve çok sık dikilmiş olması,tozlayıcı noksanlığı,budama,gübreleme ve mücadele gibi teknik uygulama noksanlıkları verim düşüklüğünün en önemli sebepleridir.Pazarlama sorunlarının başında ise o yıl üretilen fındığın ihraç edilmemesi ve buna bağlı olarakta yıldan yıla stokların oluşmasıdır.
Fındık üreticilerine yardımcı olmak amacıyla, üretimde dikkat edilmesi gereken teknik konulara agırlık verilmiş ve üretimde karşılaşılan güçlükler dikkate alınarak çözümüm yolları önerilmiştir.

Fındık Karadenizbölgesinde yaklaşık 3150 köyde, Türkiye nufüsunun %7.5' olan 3.205.000 kişinin diger bir yaklaşımla 400.000 dolaylarındaki çiftçi ailesinin tek geçim kaynağıdır. Ayrıca Türkiye ekonomisi için de büyük bir önem taşımaktadır. Zira fındık dış satımımıza 1978-1980 yılları arasında % 13-16 oranında, 1981 - 1980 yılları arasında % 4-6,5 oranında katkıda bulunmuştur. Son yıllardaki katkı payının azalması genel ihracatımızın 3-3.5 kat artış göstermesinde kaynaklanmaktadır. Fındık ayrıca tarımın yapıldığı çok meyili toprak derinliği az olan arazilerin değerlendirilmesinde ve erozyona karşı korunmasında da etkili olmaktadır.

Giresun Fındık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü kayıtlarına göre 1982 yılında Türkiye fındık dikim alanının 415.358 hektar dolaylarında olduğu tahmin edilmiştir. Ancak değişik kişi ve kuruluşlar fındık alanı ve üretim miktarını farklı tahmin etmektedirler. Bu çelişkili durumun ortadan kaldırılması için Türkiye'deki fındık üretim alanının kesin olarak bilinmesi zorunluluğu vardır. Ülkemizde fındık ,Ordu ,Giresun, Trabzon ,Sakarya, Bolu ve Samsun illeri başta olmak üzere 12 ilde ekonomik olarak İstanbul ve Bursa illeri başta olmak üzere 20 ilde de çerezlik olarak üretilmektedir.

Özellikle son 10-15 yıl içeresinde Türküye'de hızlı bir üretim alanı artışı olmuştur. 1973 yılnda 360.091 hektar dolaylarında olduğu tahmin edilen fındık üretim alanları 1982 yılları arsında 415.358 dolaylarına yükselmiştir. 1973-1982 yılları arsında göürülen 55.267 hektarlık artışın 26.357 hektarlık kısmı Samsun ili dahil olmak üzere Batı Karadeniz bölgesinde,24.606 hektarlık kısmı ise Doğu Kardeniz bölgesinde olmuştur. Bu dönem içeresindeki alan genişlemesi Doğu Karedeniz bölgesinde %29.26 oranında gerçekleşmiştir. Fındığın özellikle Batı Karadeniz bölgesinin verimli, düz ve az meyili arazilerine kaymasının sebepleri, bu dönem içersinde fındığın satış garantisinin olması,yüksek taban fiyatı ile desteklenmesi ve arazilerin yeni fındıklığa tahsis edilmesi sonucu %30 - 50 oranında daha yüksek ürün vermesidiri

Türkiye'de dektara fındık verimi ortalanması 1969-1972 yılları arasında 61.33 kg dolaydarında iken 1979 - 1982 yılları arasında 70.50 kg dolaylarına çıkmıştır On yıl içersinde meydana gelen %18.80 oranındaki verimartışı, üretim tekniğinin nispeten iyi uygulanmasından ziyade verimli, düz ve taban arazilerde yetiştirilmesinden ileri gelmektediri
Dünya fındık üretim alanı 525.000 hektar dolaylarında bulunmaktadır. Bu üretim alanının %79.16'sı Türkiye'de, %6.47'si İspanya'da ve %2.47'si A.B.D.'de 100kg dolaylarında bulunmaktadır. Türkiye'de verimin düşük olasının birçok sebepleri bulunmaktadır.

Türkiye'de Fındık verimin düşük olmasının sebepleri.
  1. İşletmelerin büyüj çoğunluğu çok parçalı ve yeterli büyüklükte degildir.
  2. Fındık bahçeleri yaşlı ve birçoğu ekonomik ömrünü tamamlamıitır.
  3. Arazilerin çok meyili ve toprak-su muhafaza tedbirleri alınmadan bahçeler kurulmuştur.
  4. 30 dektarın küçük fındık aile işletmelerinde elde edilen gayrisafi gelir bu işletmelerin işletme masraflarını karşılayamakta ve bu yüzden budama gübreleme ve mücadele gibi kültürel uygulamalar usülünde uygun ve yeterince yapılmamaktadır.
  5. Fındık bahçelerinin kurulmsısnda tozlatıcı çeşitleri yer verimediğinden meyve tutum oranı azalmakta ve necitede verim düşmektedir.
 
 

Çizelge 1. : Takvim Yılı İtibariyle Türkiye Genel İhracatı ve Türkiye Fındık İhracatı (Dolar Olarak)

Yıl
Türkiye Genel İhracatı
Türkiye Fındık İhracatı
Oran (%)
1979
2.261.195.000
352.992.000
15.61
1980
2.910.121.000
394.849.357
13.57
1981
4.702.933.000
301.772.317
6.42
1982
5.745.973.000
240.694.367
4.18
1983
5.727.879.000
245.985.846
4.29
1984
7.133.602.000
304.800.290
4.27


 

 

Çizelge 2. Türkiye Fındık Üretim Alanları (Hektar)

İller
Saha
Ordu
120.000
Giresun
106.300
Trabzon
61.024
Sakarya
42.322
Bolu
32.794
Samsun
27.035
Zonguldak
10.205
Rize
3.800
Kocaeli
2.069
Artvin
1.800
Kastamonu
1.425
Sinop
584
Diğer İller
6.000
TOPLAM
415.358


 

 

Kaynak: Bağ-Bahçe bitkileri özel ihtisas komisyonu fındık çalışma grubu raporu Ekim 1982

 
 

Çizelge :3 Türkiyedeki fındık saha artışı ve oranları.

BÖLGELER
1973 Yılı
1980 Yılı
1973-1982 Yılı
Saha
(Ha)
Oran
(%)
Saha
(Ha)
Oran
(%)
Saha
Artışı
(Ha)
Artış
Oranı
(%)
Dogu
Karadeniz
Bölgesi
268.318
74.51
292.924
70.52
24.606
9.17
Batı
Karadeniz
Bölgesi
90.077
25.02
116.434
28.03
26.357
29.26
Çerezlik
Bölge
1.696
0.47
6.000
1.45
4.304
253.77
TOPLAM
360.091
100
415.358
100
55.267
292.20


 

 

Kaynaklar :

1- Meyvecilik Özel ihtisas komisyonu fındık grubu raporu Eylül-1976
2- Bağ Bahçe bitkiler özel ihtisas komisyonu fındık çalışma grubu raporu Ekim-1982


 

 

Çizelge: 41969-1972 ve 1979-1982 Yılları arasında Türkiye fındık üretim alanı. üretim ve verim durumu

Yıllar
Alan (1000 Ha)
Üretim (100 Ton)
Verim (Kg.Da)
1969
297.4
171.6
57.7
1970
312.9
264.4
84.5
1971
323.8
165.9
51.2
1972
350.4
185.9
53.0
ORTALAMA
321.1
196.9
61.3
1979
395.3
292.0
74.2
1980
401.9
238.0
59.2
1981
411.4
395.0
96.0
1982
415.4
220.0
53.0
ORTALAMA
406.0
286.3
 
70.5


 

 

Kaynak :

1- Meyvecilik özel ihtisas komisyonu fındık grubu raporu, Eylül -1976
2- Bağ -Bahçe bitkiler özel ihtisas komisyonu fındık çalışma grubu raporu Ekim-1982


 

 

Çizelge: 5. Fındık üreten ülkelerin fındık üretim alanları, üretim miktarları ve verim durumları

 
 

(Üretim ve verim 1979-1982 yılları ortalamasıdır.)

Ülkeler
Alan (Ha)
Oran (%)
Üretim (Ton)
Oran (%)
Verim (Kg/Da)
Türkiye
415.358
79.16
286.250
67.68
68.91
İtalya
62.347
11.88
105.920
24.04
169.88
İspanya
34.000
6.47
17.750
4.20
52.20
A.B.D
13.000
2.47
13.020
3.08
100.15
TOPLAM
524.705
422.020


 

 

Kaynak:

1- Fındık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü Kayıtları
2- Fiskobirlik Genel Müdürlüğü Kayıtları


 

SİSTEMATİKTEKİ YERİ

Bölüm
Spermatophyta
Tohumlu bitkiler
Alt Bölüm
Angiospermae
Kapalı tohumlar
Sınıf
Dicotyledoneae
İki çenekliler
Takım
Fegales
Kayıngiler
Familya
Betullaceae
Huşgiller
Alt familya
Coryleae
Fındıkgiller
Cins
Corylus L.
Fındık


Fındık Rehber'e göre 12. Beijerinck'e görede 20 tür ihtiva etmekte isede önemli olan ve kültürlü yapılan türler; Corylus avellana L-Adi fındık Corylus colurna L-Türk fındığı ve Corylus mexima Mill-lambert fındığıdır Ayrıca muhtelif türlerin melezleride önemlidir .Bazı varyetelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.

Fındık türlerinin ayrılmasında dikkate alınan en önemli özellik zuruf şekli ve yapısıdır .Bunun yanında bazen yaprak morfolojileri ve göbek bağının yönüde dikkate alınmaktadır. Aynı tür içerisinde meyve şekilleri farklı varyetelerde bulunabilmektedir.



Örnek Sokak 1a, 12345 Örnekşehir
+90 1234567890